-ญาน3/73 ภาวน
-ภาวน/วิปัสน นิยามว่า
+ปหาน(แก้กิเลส)
+ปหานโดยทนทุกข์(อปนิ)
+ทนทุกข์
+วิธีทนทุกข์
+วิธีทนทุกข์ปริมาณมากและครบทุกชนิดทุกข์
–ขั้นอริย นิยามว่า วิปัสนเก่งเท่าไร
-นิโรธ
+นิโรธ นิยามว่า
*ปหาน
*แก่นนิพพาน
*นิโรธ ปหาน แก่นนิพพาน วิปัสน ภาวน ไวพจน์ แค่ต่างแง่มุม
+พลังนิโรธ นิยามว่า พลังทนทุกข์ถาวรหลังได้อรห
-ปหาน
+2ปหาน
1 เจโตปหาน
อรณ(เบนความสนใจ) แก้อาการ
2 ปริญปหาน
อัถ(นัย) สีลสัทธปัญ ปติสังขาร แก้ต้นตอ
+บางเรื่องต้องแก้อาการ บางเรื่องต้องแก้ต้นตอ บางเรื่องต้องแก้ทั้ง2อย่าง
+เคล็ดลับปหาน
*สำคัญมาก!!!
*เฉพาะตัว แต่ละคนต่างแง่มุม
*นิยามว่า เคล็ดลับความเป็นอรห
*ของผู้เขียนคือ คุกเข่ากราบสวดมนต์ช้าๆมีจังหวะจะโคนเสพสุข
*ของผู้เขียนเป็น เคล็ดลับปริญปหาน
-2ภาวน ดูเจโต ญาตวิปัสน
-ดูเจโต(ดูสติสมาธิ)
+นิยามว่า อรณ(เบนความสนใจเพื่อแยกจิตแยกเจตสิก)
+วิธีคือ สักแต่รู้ตัวว่า…
+เจโต=สติสมาธิ
-ญาตวิปัสน
+นิยามว่า ญาตอัถ(นัย)
+แค่ญาตก็พอ ไม่จินตก็ได้ หรือจะปริญก็ได้ แล้วแต่บริบท
+2ปัญ พิจ เรียกอารมณ์
3ปัญ สีล สัทธ ปัญ
+สีลสัทธปัญ ปติสังขาร ปริญปหาน ปริญ ไวพจน์
+ญาตวิปัสนมีหลายชนิดเช่น ญาตถีน ญาตจรน/4ขั้นสีล5 ญาตเวทน เขียนธัม ท่องจำธัม สวดมนต์ ฯลฯ
-ขั้นตอนญาตวิปัสน
1.แยกกายแยกใจ จนเห็นสติ(ผู้รู้ตัว)
2.แยกเหตุแยกผล เรียกว่าปัจยหรือปัญ
3.ญาตฟุ้ง วิธีคือ ทุกครั้งที่ฟุ้ง ให้ถามตนว่าฟุ้งเรื่องอะไร แล้วจดคำตอบไว้สั้นๆ
4.ญาตพุทธิ แยกเหตุผลแยกอารมณ์(ปัญนิยาม)
5.ญาตสิ่งใดต่อไปจะรู้เองเมื่อถึงเวลา
-ญาตเวทน(ญาตอปนิ)
+นิยามว่า วิธีทนเจ็บ
+เวทน เป็น ผู้เตือน(ผู้ตื่น) คอยเตือนให้ญาตเวทน เลยเกิดวิหาร
+6ขั้นญาตเวทน เรียงจากหยาบไปละเอียด
1 ญาตความเจ็บปวด
2 ญาตความขยะแขยง
3 ญาตความเครียด
4 สมาธุเปกข(มือนิ่ง)
5 ฝืนใจตน(แก่นอวิชวิช)
6 เสพทุกข์
-เสพทุกข์ เป็น
+นามโยค
+เป้าหมายในตัว
+โรครักทุกข์(อปนิ)
+มองทุกข์เป็นสุข(สุขัง)
+อปนิสุขัง
+อปนิสุขัง ตรงข้าม ไตรลักษณ์ทุกขัง
-จุดนามโยค นิยามว่า
+หากทนจุดนี้ได้ก็ได้กึ่งมัคผลเล็กทั้งวัน
+ปมต้น
+จุดสูงสุด
+จุดเหนื่อยนาปนิ
-จุดเหนื่อยนาปนิ
+นิยามว่า เหนื่อยจนหมดอปนิ
+ทนยากเสพยาก
+ทนด้วย เคล็ดลับปหาน
-โพธิปัก37-7
๑.สติ4
1.กาย สติอยู่ที่กาย
2.เวทน สติอยู่ที่เวทน
3.จิต สติอยู่ที่การฟุ้ง
4.ธัม สติอยู่ที่ธัม
๒.ปธาน4=ทานสีลภาวน
5.สังวร สีล
6.ปหาน แก้กิเลส
7.ภาวน วิปัสน
8.รักษา ไม่ลดบุญ
๓.อิทธิบาท4
9.ฉันท ชอบ
10.วิริย เพียร
11.จิตะ มุ่งมั่น
12.วิมังส หมกมุ่น
(ปริวิมังส=วิสุท)
๔.อินทรีย์5 ตัวตน=ทำจนชิน
13.สัทธินทรีย์ ตัวตนของสัทธ
14.วิริยินทรีย์ ตัวตนของวิริย
15.สตินทรีย์ ตัวตนของสติ
16.สมาธินทรีย์ ตัวตนของสมาธิ
17.ปัญญินทรีย์ ตัวตนของปัญ
๕.พละ5
18.สัทธพละ พลังสัทธ
19.วิริยพละ พลังวิริย
20.สติพละ พลังสติ
21.สมาธิพละ พลังสมาธิ
22.ปัญพละ พลังปัญ
๖.โพชังค7
23.สติ เห็นผู้รู้ตัว
24.ธัมวิจย หาวิธีวิปัสนที่เหมาะกับตน
25.วิริย พบวิธีวิปัสนที่เหมาะกับตน
26.ปีติ เริงร่า
27.ปัสธิ สุขสงบ
28.สมาธิ หนักแน่น
29.อุเบกข สุขสงบในทุกข์
๗.มัค8
30.สัมทิถิ สัมทิถิ10
31.สัมสังกัป เจตนารักษาสีล
32.สัมวาจา พูดถูกสีล
33.สัมกัมมันต ทำถูกสีล
34.สัมอาชีว อาชีพถูกสีล
35.สัมวายาม ปธาน4
36.สัมสติ เห็นผู้รู้ตัว
37.สัมสมาธิ วิปัสนถูกทาง
–ตารางโพธิปัก37-7